Slovakya’da Neolitik yerleşmeleri araştıran arkeologlar; toplu mezar olduğu düşünülen bir yerde, başı olmayan insan kemikleri ortaya çıkardılar. Slovakya’nın batısında Vrable kentinde bulunan iskeletlerin, 36 farklı insana ait olduğu tespit edildi. MÖ 5250 ve 4950 yıllarına tarihlenen yerleşim yerinde bulunan kemiklerin, 7000 yıllık olduğu düşünülmektedir. Bulunan iskeletlerin en ürpertici yönü ise, küçük bir çocuk dışında neredeyse hiç birinin başının olmamasıdır. Bölgede araştırma yapan Slovak ve Alman Arkeologlar bu insanların kült törenlerinde öldürülmüş olabileceğini düşünmektedir.
Bulunan iskeletler, orta Avrupa’daki en büyük Neolitik yerleşim yerlerinden birinin savunma hendeği içerisindedir. Keşfi gerçekleştiren Arkeologlar, mezardaki iskeletlerin büyük çoğunluğunun 18-35 yaş arası gençlerden oluştuğunu düşünmektedir. Fakat iskeletlerin kesin yaşları, yapılacak inceleme ve analizlerden sonra ortaya çıkacaktır. Bulunan iskeletlerin düzensiz bir pozisyonda bulunması, cesetlerin oraya gelişigüzel atılarak gömüldüğünü göstermektedir. Almanya’daki Kiel Üniversitesi ve Slovak Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü tarafından yürütülen kazı çalışmaları sırasında, daha önce de benzer şekilde iskeletler bulunmuştur.

İskeletler Hakkında Yapılan Araştırmalar
İskeletlerin bulunduğu toplu mezarın çevresinde, 3 adet Neolitik yerleşim alanı bulunmaktadır. 120 dönümden fazla bir alanı kaplayan bu yerleşim yerleri, o dönem için oldukça büyük sayılacak yerleşmelerdendir. Bölgede, farklı işgal zamanlarında inşa edilmiş olan 300’den fazla uzun ev ortaya çıkarılmıştır. Bölgedeki yerleşim zamanlarının herhangi bir diliminde, 50 ve 70 arası evin aynı anda kullanılmış olduğu düşünülmektedir. 3 yerleşim alanından birinin işgalin son aşamasında bir savunma hendeği ile güçlendirildiği tahmin edilmektedir. 6 girişi bulunan hendeğin içinde ve çevresinde tek tek mezarlar bulunmuştur. İskeletlerin yerleşim alanlarının birinin etrafında çevrili olan hendeklerin içinde bulunması, birçok olasılığı ortaya çıkarmaktadır.
Her ayrıntıyı detaylı bir şekilde inceleyen uzmanlar, bu hendeğin suçlular gibi toplum tarafından dışlanan kimselerin gömüldüğü bir yer olabileceği üzerinde durmaktadır. İskeletlerin kafalarının olmaması bu teori destekler niteliktedir. Aynı zamanda bölge incelemeler gerçekleştiren Profesör Martin Furholt; cesetlerin tanrılara ya da doğaya bir mesaj olabileceğine dikkat çekmiştir. Rastgele atıldığı düşünülen cesetlerin çoğu, öldüklerinde genç yetişkin olan erkek, kadından ve çocuk kalıntılarından oluşmaktadır.
Neolitik yerleşim alanında bulunan bu iskeletlerin incelenmesi bittiği zaman, bölge ve orada yaşayan topluluklar hakkında daha geniş bilgi sahibi olunacaktır. Uzmanlar bu cesetlerin arasında herhangi bir genetik bağlantı olup olmadığını araştırmaktadır. Aynı zamanda kafalarının zorla mı çıkarıldığı, yoksa sadece vücudun çürümesinin ardından mı ayrıldığı araştırma konusudur. İskeletlerin kafalarının ne zaman ve nasıl çıkarıldığına yönelik ayrıntılı araştırmalar gerçekleştirilmektedir. İskeletler arasında sadece bir çocuğun başı kayıp değildir. Bu çocuğun çukura neden yerleştirildiği ve neden kafasının bulunduğu yine araştırılan konular arasındadır.

