Tripoliçe Katliamı, 23 Eylül 1821 yılında Mora Yarımadası’nın Tripoliçe şehrinde binlerce insanın öldürüldüğü katliamdır. Yaşanan saldırıda Müslüman Türk, Arnavut ve Yahudiler acımasızca, barbarca katledilmiştir. Olayın anlatıldığı kaynakların yakıldığı ve tarih kitaplarından silinmeye çalışıldığı o gün, Yunanistan tarafından bağımsızlık günü olarak kutlanmaktadır.
Tripoliçe Katliamı, 1800’lü yıllarda başlayan bağımsızlık isyanları sonucunda gerçekleşmiştir. 19. yüzyılda Mora’yı yurt edinen binlerce insan korkunç bir şekilde tarih sahnesinden silinmiştir. Kadın, çocuk, yaşlı demeden insanların katledildiği bu olay örtbas edilmeye, izleri silinmeye çalışılmıştır. Fakat birçok batılı kaynaklarda, yaşanan katliamın tüyler ürperten tasvirleri hala bulunmaktadır. Soykırımın yapıldığı şehirde, günler boyu çığlık seslerinin dinmediği anlatılmaktadır. Yaşanan olaylarda birçok insanın kolları, bacakları kesilmiş ve çeşitli işkencelere maruz bırakılmıştır.
Mora Yarımadasının Tarihi
Mora Yarımadası; ilk kez Yıldırım Beyazıt zamanında, 1397 yılında kısmen Osmanlı İmparatorluğu’na bağlanmıştır. 1460 yılında ise Fatih Sultan Mehmet zamanında Osmanlı toprağı haline getirilmiştir. Fethedilen diğer bölgelerde de uygulandığı gibi Mora’ya da Türk aileleri yerleştirilmiştir. Farklı etnik gruplardan ve dinlerden ailelerin bir arada huzur içinde yaşadığı bir çağ başlamış ve asırlar boyunca barış ortamı devam etmiştir.
1789 yılında gerçekleşen Fransız İhtilali sonrası, birçok toplum bağımsızlık fikirlerinden etkilenmeye başlamıştır. Bunun sonucunda yaşanan savaşların yanı sıra iç isyanlar da başlamıştır. Başlayan isyanlar sonrası 1804 yılında Sırplar, 1821 yılında ise Rumlar isyan etmiştir. İngiltere, Fransa ve Rusya’nın desteğiyle Balkanlarda çıkan isyan sonrası bağımsız bir Yunanistan Devleti kurulmuştur. Yunanistan 6 Nisan 1821 yılında tüm dünyaya duyurduğu ”Mora’da tek bir Türk bırakılmamalıdır” sloganı ile isyan başlatmıştır. Yaşanan katliamdan Türkler kadar asırlardır orada yaşayan Yahudiler de etkilenmiştir.
Mora Katliamında Yaşananlar
Balkanlar’da yaşanan karışıklıktan yararlanan Rumlar “Filika Eterya” isminde gizli bir örgüt kurmuştur. Örgütün isteklerine uygun hareket eden Rumlar, ilk olarak Eflak ve Boğdan’da isyan başlatmıştır. Aynı dönemde Balkanlarda Tepedelenli Ali Paşa İsyan etmiş, Osmanlı bu isyanı bastırmıştır. Yaşanan isyanlardan kaçanlar çoğunlukla daha güvenli görünen Mora Yarımadası’na akın etmiştir. Böylece Yunanlılar hem insan gücü için, hem de ayaklanmalar için gerekli ortama sahip olmuştur.
İlk isyan; Rus çarının yaveri Aleksandr İpsilanti önderliğindeki asiler tarafından, 22 Şubat 1821’de Boğdan’da başlatılmıştır. Osmanlı tarafından bastırılan bu isyandan sonra Rumlar, Mora Yarımadası’na geçmiştir. Orada yaşanan ilk ciddi İsyan Kalavrita şehrinde başlamıştır. İsyan sonrası Kalavrita, 6 Nisan 1821 yılında kaleye bağımsızlık bayrağını dikmiştir. Rum isyancılar şehirde bulunan 200’den fazla evi basarak bütün erkekleri katletmiş, kadınları ise esir almıştır.
Mora’da yaşanan isyanların ilk günlerinden itibaren Benefşe Kalesi ’de kuşatma altındadır. Kalede yaşayan Müslümanlar dayanılmaz bir açlık ve susuzluk çekmiştir. Bu duruma daha fazla direnemeyen halk, 5 Ağustos 1821 yılında İpsilanti emrindeki Rumlara teslim olmuştur. Teslim şartı olarak Anadolu sahillerine götürülmesi gereken 600 Türk, Suluca Adası’na götürülmüştür. Götürülen bu kişilerin çoğu öldürülmüş kalanların ise malları gasp edilmiştir. Birçoğu çeşitli işkencelere maruz kalmış ve köle pazarlarında satılmıştır. Aynı şekilde Navarin Kalesi’nde de birçok Türk korkunç şekilde katledilmiştir. Yaşanan katliamlar sonrası, yakın bölgelerde yaşayan Türkler Tripoliçe Kalesi’ne sığınmaya başlamıştır.
1821 yılında Tripoliçe Kalesi, 5 ay boyunca 50 – 60 bin Rum tarafından aralıksız olarak kuşatılmıştır. 10 Ekim 1821 gecesi ani bir baskınla şehre girmeyi başaran Rum asiler, tarihin en büyük katliamlarından birini gerçekleştirmiştir. Tripoliçe’de bulunan 40 bine yakın Türk, 3 gün boyunca korkunç işkencelerle öldürülmüştür. Hatta Türk mezarlığındaki Müslümanlara ait kemikler çıkarılıp yakılmıştır. Tüm bu vahşet esnasında, Türklere dua ederek mücadeleye teşvik eden Tripoliçe kadısı Halim Efendi yakalanmış ve üzerine kızgın yağ dökülerek yakılmıştır. Şehir isyancılar tarafından hiçbir şey bırakılmayacak şekilde yağmalanmıştır. Avrupalı yazarların gözlemlerinden anlaşıldığı kadarıyla yaşananlar tam bir soykırım özelliği taşımaktadır.
Katliama Dair Belgelerin Yok Edilmesi
Yaşanan bu katliam başlarda Avrupa ve Amerika tarafından büyük cesaret ve kahramanlık gösterisi olarak değerlendirilmiş, sevinçle karşılanmıştır. Daha sonraları Türklere karşı işlenen bu cinayet ve katliamları konu alan kitaplar yazılmıştır. Olayların anlatıldığı yabancı kaynaklar; Amerika, Fransa, Almanya ve İngiltere kütüphanelerinden bir şekilde yok edilmeye başlanmıştır. Fakat olaylara tanıklık eden bazı kişilerin raporları gerçekleri ortaya çıkarmıştır.
Raporlarda yer alan katliamla ilgili olarak anlatılanlara göre; şehir başı kesik cesetlerin çürümesinden meydana gelen bir kokuyla kaplanmıştır. Başıboş köpekler ve vahşi kuşlar cesetleri parçalamış, ölülerle dolu kuyular suların zehirlenmesine sebep olmuştur. Rum isyancılar çeşitli işkencelerle kol ve bacaklarını kestikleri kişileri surlardan aşağıya atmışlardır. Osmanlı devletinin asilere karşı almış olduğu önlemler ise, Hristiyan halka karşı Türk barbarlığı olarak yansıtılmıştır.
