Hırvatistan’ın tarihi şehirlerinden biri olan Zadar, Adriyatik Denizi kıyısında, Ravni Kotari bölgesinde yer alır. Tarihi Zadar şehri, “Deniz Orgu” adlı müzik enstrümanı ve gün batımında karada güneşin yeniden doğuşu gibi görünen “Güneş’e Selam” adlı ışık çemberi ile büyüleyici bir atmosfere sahiptir. “Deniz Orgu” adlı müzikal enstrüman, dünyanın deniz kenarında çalınan ilk müzikal borulu orgudur. Toplam uzunluğu 70 metreyi aşan 35 ayrı boruyla dünyadaki en büyük aerofon olma özelliği taşır. Mermer basamakların altına yerleştirilmiş, deniz dalgaları ve tüpleri aracılığıyla müzik çalan deneysel bir müzik aleti ve mimari bir sanat eseridir.
II. Dünya Savaşı sonrası yeniden yapılandırılan Zadar şehri, Hırvatistan’ın en eski ve önemli şehirlerinden biridir. Zadar, Adriyatik Denizi’nin kıyısında konumlanmış ve etkileyici bir mimariye sahiptir. Önceleri ticaret ve yerel turizmle ilgilenen sessiz bir şehir iken, 2005 yılında Nicola Basic tarafından tasarlanan Deniz Orgu ile kent kimliğine yeni bir boyut kazandırmıştır. Bu tasarım, deniz ve rüzgârın doğal etkisini mükemmel bir şekilde harmanlamaktadır. Şehrin turistik cazibe merkezlerinden biri haline gelmiştir. Dünya üzerinde eşi benzeri olmayan bu org, orta çağdan kalma Zadar kasabasının Adriyatik deniziyle buluştuğu noktada yer alır.
Nicola Basic’in önerisiyle, Zadar kentinin deniz duvarının bazı kısımları yeniden tasarlandı. Daha önce beton duvarlardan oluşan kesintisiz ve monoton manzara yerine, deniz dalgaları ile etkileşim kurmak için merdiven şeklindeki bir dizi büyük mermer basamaklar yerleştirildi. Bu tasarım, insanlar ile deniz arasındaki kopukluğu giderdi ve kullanıcı yoğunluğu fazla olan bu alanı ergonomik, kullanılabilirlik, güvenlik ve estetik açıdan daha uygun hale getirdi. Nicola Basic’in yaptığı bu tasarım, gün batımında dünyanın en güzeli olduğu söylenen Zadar’ın manzarasını daha da ön plana çıkarmaktadır.
Deniz Orgunun Özellikleri
Deniz Orgu (Hırvatça, Morske Orgulje), mermer blokların altına yerleştirilmiş polietilen tüpler ve rezonans boşluklarından oluşan bir müzik aletidir. Dalga ve rüzgâr hareketleri, tüplerin içinden geçerek müzikal bir melodi oluşturur. En güzel özelliklerinden biri, her dinleyişte duyulan melodiye benzersizlik ve orijinallik katmasıdır. Rüzgâr hızı, dalga boyu ve şiddeti gibi doğal faktörlerin değişmesiyle her seferinde farklı bir melodi üretilir. Bu sayede, doğanın kendi oluşturduğu sayısız müzik varyasyonunun bitmeyen bir konseri sunulur. Her dinlemede oluşan melodiler birbirinden farklı tınılara sahiptir ve o anın özelliğini yansıtır.
Orgun çalınabilmesi için, deniz dalgalarının geniş basamaklara çarpması ve havayı alttaki oluklara doğru iterek, melodinin rüzgâr haznesinden geçip en üst basamakta bulunan deliklerden kulağımıza ulaşmasını sağlaması gerekmektedir. Ses sadece kıyı bölgesinde duyulabilmekte, kent içerisinden ise duyulmamaktadır. Müzikal Deniz Orgu, hem görsel hem de işitsel bir şölen sunan özel bir enstrümandır. Deniz kenarındaki manzarayı izlerken, dalgaların ritmik hareketleri eşliğinde müziğin tadını çıkarabilirsiniz.
Güneş’e Selam Adlı Işık Çemberi
“Güneş’e Selam” adlı ışık çemberi, sahil boyunca yer alan Deniz Orgu ile bağlantılıdır. Bu enstalasyon, Zadar’ın azizlerinin isimlerini ve bayram günlerinin tarihlerini gösteren metal bir halka ile çevrili 22 metre çapında bir daire alanını kapsamaktadır. Solar sistem özelliği de taşıyan bu yapı, turistlerin ilgisini çeken önemli bir yapıdır.
Gündüzleri, güneşten ve gün ışığından topladığı enerjiyi gece yansıtarak ortamı aydınlatan bu özel enstalasyon, gece boyunca etrafı ışıklandırarak turistler için harika bir “gece güneşi” oluşturmaktadır. Fotoğraf çektirmek isteyen turistler için harika bir fırsat sunan bu enstalasyon, sahil boyunca yürüyen insanlar için de güzel bir manzara oluşturmaktadır.
