Endonezya’nın Yogyakarta şehrinde yer alan Borobudur Tapınağı, dünyanın en büyük ve tek parça Budist tapınağıdır. Görkemli tapınak, Budan’ın kutsal çiçeği olan nilüfere benzetilerek yapılmış piramit şeklinde bir yapıdır. Yogyakarta Şehri’nin 40 km kuzeybatısında bulunan tapınak, 1991 yılında UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır. Budizm’in doğduğu yerden çok uzakta yapılan bu tapınak, dünyanın en fotojenik yerleri arasındadır. Tapınağı görmek ve fotoğraflamak isteyen kişiler tarafından yoğun ilgi görmektedir.
Etrafı yeşil bitki örtüsü ile kaplı olan Java adasının Yogyagarta Şehri’nde bulunan tapınak, 2500 metrekarelik alana sahiptir. Kapladığı alan ile Budizm dini inancının en büyük tapınağıdır. Tapınakta yüzlerce kabartmadan oluşan Buda heykeli yer almaktadır. Resmi kayıtlara göre tapınağın kim tarafından ne amaçla inşa edildiği tam olarak bilinmemektedir. MS 750 yıllarında Sailendra Hanedanlığı döneminde yapıldığı, yapımının yaklaşık 75 yıl sürdüğü ve MS 825 yılında Samaratungga döneminde tamamlandığı tahmin edilmektedir.
Borobudur Tapınağı, halk tarafından terk edilmiş ve yüzlerce yıl boyunca Java adasında aktif bulunan yanardağdan çıkan volkanik küllerin altında gizli kalmıştır. 1814 yılında Sir Stamford Raffles tarafından tekrar keşfedilmiş ve restore edilerek ziyarete açık hale getirilmiştir. Tapınağın ilk restorasyon işlemi Hollandalılar tarafından başlatılmış, daha sonra UNESCO’nun desteği ile devam ettirilmiştir. 2 milyon bloktan oluşan ve her blokta 40 kiloyu bulan kayalara tek tek numaralar verilmiş, restore süreci boyunca tek tek yerleştirilmiştir.
Günümüzden binlerce yıl önce yapıldığı tahmin edilen tapınağın yüksekliği 29 metreye ulaşmaktadır. Tapınakta bulunan 2 milyon üzeri taş, nehirlerden, derelerden taşınarak harç kullanmadan mükemmel bir biçimde birleştirilmiştir. Piramit şeklinde inşa edilen tapınakta bulunan 2 milyon blok içerisindeki taşlarda; 504 Buda heykeli, 2760 rölyef ve ana kubbe etrafında 72 tane stupa yer almaktadır. Tapınaktaki çoğu buda heykeli, deprem nedeniyle zarar görmüş ya da çalınmıştır. Bu sebeple birçok Buda heykelinin kafası bulunmamaktadır.
Çin’deki bir inanışa göre, uzun kulak uzun ömür anlamına gelmektedir. Bu sebeple Buda heykellerinin çoğunun kulakları uzundur. Orijinal halini koruyan Buda heykelleri çoğunlukla meditasyon yapar şekilde tasarlanmıştır. Tapınağın duvarlarının orijinal renginin siyah olmasına rağmen, restorasyon sonrasında sarı renk taşlar kullanılmıştır. Hiç oda olmayan tapınak içerisinde 9 ana bölüm ve 3 orta boşluğu yer almaktadır. Tapınakta bulunan heykeller Buda’nın hayatı ile ilgili farklı mesaj ve öğretiler içermektedir. Her katta bulunan rölyefler en üst katta bulunmamaktadır. En üst kat Nirvana’ya ulaşılan yer olarak kabul edilmektedir. Java bölgesinde fil olmamasına rağmen rölyefler içerisine işlenmiş olan fil figürlerinin ne anlama geldiği tam olarak bilinmemektedir.
Yüzyıllardır ziyaret alan muhteşem yapı, Çin’e ait paralar ve seramikleri barındırmaktadır. Çin’e ait olan para ve seramikler 15. yıldan bu yana ibadetin yapıldığının kanıtları arasında sayılmaktadır. Fakat 13. ve 14. yüzyıllarda İslam’ın adaya gelmesi ile birlikte Java’daki Budist hayatı doğuya kaymış ve 1500’lü yıllarda tapınak terk edilmiştir. Yüzlerce yıl küllerin altında gizli kalan tapınağın bazı taşları köylüler tarafından yapı malzemesi olarak kullanılmış, birçok Buda heykeli de koleksiyoncular tarafından sergilenmek amacıyla dünyanın dört bir tarafına götürülmüştür. Restorasyon işlemi gerçekleştirilip, UNESCO tarafından koruma altına alındıktan sonra günümüzdeki haliyle ziyaretçileri ağırlamaktadır.
