İskoçya’da bulunan Gruinard Adası, üzerinde yapılan korkunç deneyler sebebiyle 1942 yılından 1990 yılına kadar erişime kapalı tutulmuştur. Ada kullanıma açılana kadar dünyanın en ölümcül yerleri arasında kabul edilmiştir. 196 hektarlık bir alana sahip olan ada 1942 yılında İngilizler tarafından biyolojik silah denemesi için kullanılmıştır. Daha sonra adada oluşan yoğun kirlenme sebebiyle erişimi yasaklanmıştır.
Adolf Hitler İkinci Dünya Savaşı sırasında, İngiltere adalarını işgal etmek için harekete geçmiştir. İngilizler bu hareket karşısında daha önce hiç denenmemiş olan biyolojik bir silah denemeye karar vermişlerdir. Kod adı ‘’vejetaryen harekâtı’’ olan gizli planın uygulanması için Gruinard Adası seçilmiştir. Deney kapsamında adaya koyunlar yerleştirilip şarbon bombaları patlatılmıştır.
Yapılan şarbon deneyleri sebebiyle 48 yıl erişime kapatılan ada, 1986 yılında 280 ton formaldehit ile yıkanmıştır. 1990 yılında adaya yerleştirilen koyunların ölmemesi üzerine adanın temizlendiğine karar verilmiştir. Erişime açılan ada insanları tedirgin etmekte ve hala ziyaretten kaçınılmaktadır. Uzmanlar ise şarbonun topraklarda hala bulunduğunu ve bu sebeple de adanın yüzyıllar boyunca yaşama uygun olmayacağı konusunda uyarmaktadır.
Yapılan Şarbon Deneyinin Sonuçları
İkinci Dünya Savaşı sırasında, Porton Down Biyoloji departmanından İngiliz askeri bilim insanları, şarbonun biyolojik bir silah olarak kullanılıp kullanılamayacağını test etmişlerdir. Bu testin yakın bir bölgede yapılmasının uzun süreli etkilerinin olabileceği düşünülerek uzak ve ıssız bir ada olan Gruinard seçilmiştir. İngiliz hükümeti tarafından el konulan ada da deneyi gerçekleştirmek amacıyla 50 kişilik bir ekip hazırlanmıştır. Deney yapmak amacıyla seçilen şarbon, onu tedarik eden Oxford Üniversitesi Bakteriyoloji Profesörü RL Vollum’un adını taşıyan ” Vollum 14578 ” adlı oldukça öldürücü bir türdür.
Deneyin uygulanabilmesi için adaya 80 adet koyun götürülmüş ve şarbon sporlarıyla dolu bombalar, seçilen koyun gruplarının yakınında patlatılmıştır. Şarbona maruz kalan koyunlar hastalanarak kısa bir süre içerisinde ölmeye başlamıştır. Ölen koyunlar çöp yakma fırınlarında yakılarak imha edilmiştir. Yapılan deneylerin bazılarının video kayıtları günümüzde hala internet ortamında yer almaktadır.
Yapılan deneyler tamamlandıktan sonra bilim insanları, büyük miktarda şarbon sporlarının Alman şehirlerini tamamen kirleteceği ve uzun yıllar boyunca da yaşanmaz hale getireceği sonucuna ulaşmışlardır. Şarbon, toprakta yaşayan bacillus antrachis bakterisinden ortaya çıkan bir hastalıktır. Bakterinin tohumsu sporları, insan derisindeki bir kesinlikten içeriye girdiği takdirde büyük oranda öldürücü etki etmektedir. Bu sporlar, solunum yoluyla alındığı takdirde daha da büyük tehlike arz etmektedir. Şarbon la ilgili bu sonuçlar deneyden sonra adanın dezenfekte edilmesiyle desteklenmiştir. Yapılan tüm dezenfekte çabalarına rağmen bakteriler direnecek kadar dayanıklı çıkmışlardır. Oluşturulan biyolojik silahın kullanılıp kullanılmadığı tam olarak bilinmemektedir.
Deney Sonrası Adanın Temizlenmesi
Yapılan deneylerden sonra, 1946 yılında İngiliz hükümeti adanın sorumluluğunu almayı kabul ederek adayı satın almıştır. Adayı temizlemenin ve halkın erişimine açmanın çok uzun yıllar süreceği, tehlikeli ve pahalı olacağı düşüncesiyle ada süresiz olarak karantinaya alınmıştır. Ada üzerinde yapılan periyodik kontroller dışında ziyarete tamamen yasaklanmıştır. 1981 yılına gelindiğinde ise gazetelerde hükümetin adayı dezenfekte etmesini talep eden yazılar yer almaya başlamıştır. Hatta üniversiteden bir mikrobiyolog ekibin ve yerel halkın adaya indiğine dair mesajlar yer almıştır.
1986 yılından itibaren ise adayı dezenfekte etmek amacıyla ciddi bir çalışma gerçekleştirilmiştir. 280 ton formaldehit çözeltisi adanın tamamına püskürtülmüş ve en kötü kirlenmiş olan üst toprak kaldırılmıştır. Dezenfekte işleminden sonra adaya yerleştirilen koyunların sağlıklı kaldığı gözlemlenmiş ve adanın temizlendiğine karar verilmiştir. 1990 yılında da savunma bakanı Michael Neuber adayı ziyaret etmiş ve uyarı işaretlerini kaldırarak güvenli olduğunu ilan etmiştir.
