Sar Agha Seyed Köyü, İran’ın Chaharmahal ve Bakhtiari eyaletinde yer alan bir köydür. Kuhrang İlçesi’nin Merkez İlçesine bağlı Miankuh-e Moguyi Kırsal Bölgesi’nde bulunur. Köyün adı, Ağa Seyyid türbesinden gelmektedir ve köy alışılmadık mimarisi ile tanınmaktadır. Turistler tarafından da ziyaret edilmekte olup, özellikle göçebe yaşam tarzını keşfetmek isteyen kişiler tarafından tercih edilmektedir.
Köyün binaları birbirine bağlı olarak dağın içine inşa edilmiştir. Bu mimari düzenlemeler sayesinde binaların çatıları aynı zamanda üstteki binaların avluları ve sokakları olarak da kullanılmaktadır. Evlerin büyük bir kısmında pencere bulunmazken, tek bir kapı bulunmaktadır. Sar Agha Seyed köyü, özellikle fotoğraf tutkunlarını cezbetmekte olup, yetenekli fotoğrafçılar bu köyde unutulmaz kareler yakalayabilmektedir.
Sar Agha Seyed Köyünde Yaşayan Luriler
Bu köyün sakinleri Luriler olarak biliniyor. Luriler, kendine özgü bir yaşam tarzına ve kültüre sahiptir. Konuştukları dil, Farsça ve Kürtçe’nin karışımıdır. Ayrıca, Luriler genellikle Şii Müslüman inancına sahip olup, İran’da 2016 yılı itibarıyla 5 milyon civarında Luri nüfusu bulunduğuna inanılmaktadır. Luriler, Orta Asya’dan gelen İran’ın köklü yerleşimcilerinden biri olarak kabul edilirler ve tarih boyunca göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçmiş bir grup olarak evrilmişlerdir.
Köyde yaşayan insanların özgün giyim tarzları da dikkat çekicidir. Kadınlar genellikle siyah renklerde giyinirken, erkekler uzun şapkalar takarak altına aba tarzı ceket ve geniş paçalı pantolonlar tercih ediyorlar. 2006 yılında gerçekleştirilen nüfus sayımında, köydeki nüfus 208 hanede 1.360 olarak kaydedilmiştir. 2011 yılındaki bir sonraki nüfus sayımında ise 275 hanede 1.236 kişi tespit edilmiştir.
Sar Agha Seyed Köyü’nün Benzersiz Yapısı
Sar Agha Seyed Köyü’nün mimarisi oldukça ilgi çekici bir düzenlemeye sahiptir; bir evin çatısı, komşu evin bahçesi gibi işlev görmektedir. Üst kattaki evlerin çatıları, alt kattaki komşu evlerin bahçeleri olarak kullanılır. Bu sebeple üst kattaki çocuklar, oyunlarını aslında komşularının çatılarında oynuyorlar. Evlerde gösterişli ya da lüks detaylar bulunmamaktadır. Elektrik altyapısı mevcut olmakla birlikte, arızaların giderilmesi zaman alabilmektedir. Köye giden yollar 1980’li yıllarda açıldıktan sonra pek de değişiklik geçirmemiştir.
Köy, bir yangın sonrasında dikkat çekmeye başlamıştır. Yangında 30 ev zarar görmüş, ancak bu olay, köyün adını duyurmasına neden olmuştur. Son dönemlerde, özellikle fotoğrafçıların ilgisini çekmeye başlamıştır. Ancak ilginç bir şekilde, hatta İran içinde bile, bu köyden haberdar olmayan birçok kişi bulunmaktadır. Sar Agha Seyed Köyü, sıkça Palangan Köyü ile karıştırılabilmektedir. İki köyü ayıran temel farklardan biri, Sar Agha Seyed Köyü’nün kerpiç malzeme kullanılarak inşa edilmiş olması, Palangan Köyü’nün ise taş malzeme kullanılarak inşa edilmiş olmasıdır.
Sar Agha Seyed Köyü’nün Geçim Kaynakları ve Yaşam Tarzı
Bu köydeki insanlar çeşitli geçim kaynaklarıyla hayatlarını sürdürmektedirler. Köyde bulunan bir türbe, İran’ın diğer şehirlerinden gelen ziyaretçileri ağırlamaktadır. Burada yaşayan halk, dağlardan topladıkları ve kuruttukları otları ziyaretçilere satışa sunarak gelir elde etmektedir. Bu, köylülerin gelirlerinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Bir diğer önemli gelir kaynağı ise hayvancılıktır.
Köylüler genellikle dış dünyaya biraz kapalı bir yaşam sürmektedirler. Köy, kışın ilk kar yağdığında dış dünya ile bağlantısının 6 ay boyunca kesildiği bir bölgede yer almaktadır. Yaz aylarında ise köylüler kendi tarlalarında sebze yetiştirmekte ve bu dönemde köyde bulunmaktadırlar. Okula giden çocukları olan aileler, kar yağmadan önce köyü terk etmek zorunda kalmaktadır. Bazı insanlar ise sadece yaz aylarında burada bulunmaktadır, çünkü İran’ın yaz sıcakları oldukça rahatsız edicidir. Bu 2500 metre yükseklikteki köye tırmandıkça, daha serin bir havayı hissetmek mümkündür.
