Mormonlar; resmi adıyla İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi, 1830 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde Joseph Smith tarafından kurulan bir dini harekettir. Mormonlar, Kitab-ı Mukaddes’e ek olarak, İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi’nin kurucusu Joseph Smith tarafından yazılan ve “Mormon Kitabı” olarak bilinen bir kutsal kitaba inanırlar. Mormonların inançları arasında, İsa Mesih’in ölümünden sonra yeniden dirildiği, cennetin üç farklı seviyesi olduğu ve insanların burada yapılan işlerine göre ödüllendirileceği yer alır. Ayrıca Mormonlar, Tanrı’nın günümüzde de canlı bir şekilde iletişim kurduğuna inanırlar ve bu nedenle modern peygamberlerin varlığına inanırlar.
İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi, Joseph Smith tarafından 1830 yılında kurulmuştur. İnanışlarına göre Smith’e Tanrı, İsa Mesih ve diğer kutsal varlıklarla ilgili birkaç kez kişisel olarak görünmüş ve ona kutsal kitaplar ve diğer önemli yazılar vermiştir. Kilise, İsa Mesih’in öğretilerinin yeniden canlandırılmasını savunur ve peygamber Joseph Smith tarafından oluşturulan Kutsal Kitap’tan ek olarak, diğer önemli eserleri de kullanır. Tek ve Gerçek Kilisesi olduğunu ve Mesih’in geri dönüşünden önce dünyanın dört bir yanındaki insanlara vaaz etmekle yükümlü olduğunu savunur.
Mormonların Ortaya Çıkış Hikâyesi
Mormonların hikâyesi Joseph Smith’in kendini Allah’ın bir peygamberi olarak ilan etmesiyle başlar. Smith, 1820 yılında bir ormanda dua ederken kendisine ilahi bir görüntü ve ses geldiğini iddia eder. Bu deneyim sonucunda Smith, kendisine gösterilen melek Moroni aracılığıyla İncil’in yeni bir versiyonunu çevireceğini söyler. Bu süreç sonunda “Mormon Kitabı” olarak bilinen kitap ortaya çıkar. Daha sonra Smith, İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi’ni kurdu ve cemaatini toplamaya başladı.
Smith, 1844 yılında İllinois’de tutuklandı ve tutuklu iken bir kalabalık tarafından linç edildi. Brigham Young, Smith’in yerine geçerek kilisenin liderliğini üstlendi ve Mormonlar, Amerika’nın batısına doğru göç ederek Utah bölgesine yerleştiler. İlk yıllarında Amerika’nın her yerinde gördükleri baskılar nedeniyle Mormonlar, Utah’ı kendilerine merkez olarak seçtiler ve burada birçok yeni yerleşim yeri kurarak hızla büyüdüler. Bugün, Salt Lake City’nin nüfusunun yüzde 80’i Mormondur ve kiliseleri ve tapınakları burada yer almaktadır.
Mormon Kitabının Özellikleri
Mormonların inançlarının temeli, İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi’nde kabul edilen “Mormon Kitabı” adlı kutsal metindir. Bu kitap, İncil ve Tevrat’ın devamı olduğunu iddia eder ve İsa Mesih’in Amerika kıtasında yaşayan insanlara da göründüğünü ve onlara öğretilerini aktardığını anlatır. Mormon Kitabı, İsa Mesih’in öğretilerinin kaydedildiği 15 ciltlik bir kitaptır. Kitap, MÖ 600 yılından MS 421 yılına kadar Amerika kıtasında yaşayan insanların tarihi hakkında da bilgi verir.
İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi’ne göre bu kitap, İncil ve Tevrat’ın eksikliklerini tamamlar ve Tanrı’nın son ilahi mesajıdır. Ayrıca, İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi, İncil’in King James versiyonunu da kutsal metinleri arasında kabul etmektedir. Ancak, İncil’in bazı bölümleri, Mormon Kitabı’nın öğretileriyle uyumlu değildir. Kilise, Mormon Kitabı’nın öğretilerini kabul ederek, İncil’in bazı bölümlerini yeniden yorumlamaktadır.
Mormonlarların Yaşamı ve Kuralları
Mormonlar, inançlarını hayatlarının her alanında uygulamaya çalışan bir cemaattir. Bu nedenle, yüksek dayanışma, çalışma ve üretimi kutsal bir uğraş olarak görürler. Mormonlar, vaadedilmiş toprakları inşa etmek için Allah’ın verdiği akıl ve inanca dayanarak çalışırlar. Vücutlarını korumak için kafein, nikotin, alkol ve evlilik öncesi seks yasağı gibi bazı kurallara uyarlar. Bu yasaklar, Mormonların sağlıklı bir yaşam sürdürmelerine ve bedenlerini Tanrı’nın mabedi olarak görmelerine yardımcı olur. Bu nedenle Mormonlar çay, kahve, kola gibi içecekleri tüketmezler ve cinsellik içeren filmlerden kaçınırlar. Bu kurallar, Mormonların yaşamlarını yöneten birçok prensip arasında yer almaktadır. 1890’lı yıllarda Federasyona katılmak için çok eşliliği kaldırdıklarını açıkladılar.
Topluluk, dünya çapında meydana gelebilecek bir felaket durumuna karşı hazırlıklı olmak için uzun süreli gıda stokları tutuyor. Bu stoklar, onların dinlerine uygun olan gıdaları içeriyor. İlk başlarda, sayılarını hızla artırmak isteyen topluluk, çok kadınla evlenme gibi farklı bir yaşam tarzı benimsedi. Ancak, hareketin ilk çıktığı zamanki tutucu kesimler, bu ilişki şekillerinden vazgeçmeyi reddettiler. Bugün, çok eşlilik devam eden en büyük grup, Fundamentalist Mormonlar’dan oluşan Centennial Park’ta yoğunlaşıyor. Bu grupta, erkekler birden fazla kadınla evlenebiliyor, ancak kadınlar için bu durum geçerli değil. Kadınlar, kendileri de çok eşli kalabalık ailelerde yetiştikleri için, ikinci, üçüncü, dördüncü ve hatta beşinci eş olmaktan çekinmiyorlar.
Evliliklerinde herhangi bir zorlama yok ve kadınlar birbirlerini kıskanmıyor. Çocukları ayırt etmek de önemli değil, hangi çocuğun hangi annenin doğurduğu fark etmiyor. Genellikle bir veya iki kadın ev işleriyle ilgilenirken diğerleri çalışıyor. Mormonlar, çok eşli evlilikleri cennete girişin bir yolu olarak görüyorlar. İnançlarının en önemli unsuru olan üremek için her kadın en az 5-6 çocuk yapmak istiyor. Bu nedenle Mormonlar, nüfus artış oranı en yüksek dini grup olarak kabul ediliyor ve tahminlere göre toplam nüfusları yaklaşık 15 milyondur.
