Deniz sularının çekilmesi sonucu ortaya çıkan İztuzu Plajı’ndaki 2 bin yıllık antik tuz sahası Muğla’nın Ortaca ilçesinde bulunuyor. Suların çekilmesiyle ortaya çıkan bu tuz sahası, tarih boyunca tuz üretimi amacıyla kullanılmış. Bu alanda yürütülen çalışmalar sırasında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Kaunos Antik Kenti’nin kalıntıları da incelendi.
Tuz sahasındaki tuzlalarda oluşan tuz oluşumları bu tesisin uzun yıllar hizmet verdiğini kanıtlıyor. Bu keşif, bölgedeki antik tuz üretimi ve tarihi geçmişi hakkında önemli bilgiler sağladı.
Kazı Başkanı Doç. Dr. Ufuk Çörtük, İztuzu Plajı’nda antik tuz tesisinin keşfedildiğini AA muhabirine anlattı: “Bu keşif, Kaunos Antik Kenti’nin bir liman kenti olduğuna dair önemli ipuçları veriyor. Bu antik tuz çalışmaları iki limanın varlığını tespit etmemize yardımcı oldu; Biri ticaret, diğeri askeri amaçlarla kullanıldı. Bu da bize Kaunos’un limanlar üzerinden yapılan ticaretin yanı sıra askeri stratejilerde de önemli bir rol oynadığını gösteriyor.”
Çörtük, kazı ekibiyle birlikte tuz sahasındaki tuzlaları incelediklerini ve tuzun insanlık tarihi boyunca ne kadar önemli bir kaynak olduğuna vurgu yaptığını da vurguladı. Bu keşif, tuzun geçmişten günümüze insanlar için ne kadar hayati bir rol oynadığını daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor.
Çörtük, antik kaynaklarda Kaunos tuzunun farmakolojide göz merhemi üretiminde katkı maddesi olarak kullanıldığını belirtti. Tuzun insanlık için ne kadar önemli bir rol oynadığına da vurgu yapan Erdoğan, antik yazar Pirirus’un “Tuz olmasaydı ne medeniyet olurdu, ne de insanlık olurdu” sözlerini hatırlattı. Tuzun sadece insan vücudu için değil aynı zamanda gelir kaynağı olarak da büyük önem taşıdığını belirtti.
Çörtük, antik çağda bu bölgede tuz üretiminin nasıl yapıldığını şöyle anlattı: “Antik çağda tesisin bu bölgede muhteşem bir mühendislik yöntemiyle kurulduğunu görüyoruz. Deneysel arkeolojik çalışmalarımızdan yılın 3-4 aylık tuz üretim döneminde ortalama 4-5 ton tuz üretildiğini biliyoruz. “Üretilen tuz çuvallarla limana taşınarak gemilerle Yunanistan’a, adalara ve ihtiyaç duyulan diğer bölgelere ihraç ediliyordu.” söz konusu. Bu keşifler antik çağda tuz üretiminin Kaunos’un ekonomik ve ticari yaşamında kritik bir rol oynadığını göstermektedir.
Çörtük, Kaunos tuzlasının antik dünyada henüz tespit edilemeyen bir özelliğe sahip olduğunu vurguladı. Bu eşsiz tuz sahasının antik çağdaki tuz üretim teknikleri ve kullanımı açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Ancak tuz tavalarının su altında kaldıkları birçok dönemde görülemediğinden, bu eşsiz tuz alanının büyük bir kısmının yılın büyük bölümünde görülemediğini açıkladı. Artık eylül ayının sonuna yaklaşıldığını ve yağışların azaldığını, artık tuzlaların görünür hale geldiğini belirtti. Bu özel keşfe ilgi duyan herkesi Kaunos tuzlalarını ve tuzlalarını görmeye davet etti.
