Mescid-i Aksa; Müslüman, Musevi ve Hristiyan inanışlarına göre kutsal sayılan bir yapıdır. Kudüs’ün doğu kesiminde, “tapınakların tepesi” olarak bilinen eski şehir bölgesinde yer almaktadır. Müslümanlar tarafından kutsal sayılan Mescid-i Aksa, İslam’ın ilk kıblesidir. Mescid-i Aksa’nın hemen yanında bulunan Kubbet-ül Sahra, Hz. Muhammed (sav)’in göğe yükseldiği ve Mirac olayının gerçekleştiği yer olarak bilinir. Aynı zamanda Mescid-i Aksa, “Harem-i Şerif” olarak bilinen 3 kutsal alanda yer almaktadır.
Mescid-i Aksa, Mekke’den en uzak camiyi çağrıştırdığı için kelimenin tam anlamıyla “en uzak” anlamına gelir. Mescid-i Aksa’nın isimlendirilmesi genellikle eski şehrin surlarla çevrili olan kısmını kapsıyor. Alanı yaklaşık 144 dönüme ulaşan surlarla çevrili alanda; Kubbet-üs-Sahra, Kıble Mescidi ve sayısı 200’ü bulan pek çok eser var. Küçük bir tepe üzerine kurulu olan ve genellikle “Morya Tepesi” olarak adlandırılan alanın en yüksek noktası Kubbet-üs Sahra’nın bulunduğu yer.
Mescid-i Aksa ve çevresinin mübarek olduğu Kur’an-ı Kerim’de Mirac olayının anlatıldığı bölümde şöyle geçmektedir: çevreyi bereketlendirdik. Doğrusu O, işitir ve görür.”
Hz. Peygamberimiz (sav) Mescid-i Aksa ile ilgili ise; “Seyahat bu üç mescitten sadece birine; Benim mescidime, Mescid-i Nebevi’ye, Mescid-i Haram’a ve Mescid-i Aksa’ya.”
Hz. Eski Kudüs bölgesi; 1981 yılında Dünya Mirası Listesine dahil edilmiştir ve Tehlike Altındaki Dünya Mirası arasındadır.
Mescid-i Aksa Dinler İçin Neden Önemlidir?
Mescid-i Aksa; Hz. Peygamberimiz (sav) döneminde Müslümanlar için büyük önem kazanmıştır. Hicretin ilk yılında (M. 622) Medine’de yaşayan Müslümanlar 16 ay Mescid-i Aksa’ya doğru namaz kılmış ve kıble olarak kabul etmişlerdir. Aynı zamanda Mescid-i Aksa; Hz. Muhammed (sav)’in “gece yolculuğu” olarak bilinen İsra ve Miraç olayı sırasında götürüldüğü yer olarak bilinir. Mucize olayı; Hz. Muhammed (sav)’in üçüncü yılında Receb ayının 27. gecesinde gerçekleşti. Hz. Muhammed (sav) Cebrail meleği eşliğinde Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya Burak adlı bir binekte götürüldü.
Mescid-i Aksa; Hristiyanlar ve Yahudiler tarafından kutsal kabul edilen dini bir yerdir. Yahudiler için önemi, ağlama duvarında ibadet etmelerinden kaynaklanmaktadır. Yahudi kutsal kitaplarına göre, İsrail Kralı David, Kudüs’ü İsrail Birleşik Krallığı’nın başkenti olarak inşa etti. Oğlu Süleyman şehirdeki ilk tapınağı inşa etti. Hristiyanlar için önemi ise; Çünkü Hıristiyan dini Kudüs’ten yayılmaya başlamıştır. Hristiyan inancına göre Aziz İsa Kudüs’te çarmıha gerildi.
Mescid-i Aksa’nın Tarihi
Mescid-i Aksa’nın ilk defa ne zaman inşa edildiği tam olarak bilinmemektedir. Hz. Peygamberimiz (sav)’in hadislerine dayanan bilgilere göre Kâbe’nin inşasından 40 yıl sonra yapıldığı tahmin edilmektedir. Süleyman Tapınağı; İslam öncesi 957’de Kral Davud’un oğlu Süleyman’ın saltanatı sırasında tamamlandı. II. Nebukadnezar krallık ile birlikte MÖ 586’da bu yapıyı tamamen yıktırmış ve Yahudileri ele geçirerek Babil’e göndermiştir. Yahudiler MÖ 538’de Kudüs’e döndükten sonra II. Cyrus, tapınağı yeniden inşa etmelerine izin verdi. İkinci tapınak, İslamiyet’ten sonra 70 yılında Romalılar tarafından yıkılmış ve geriye sadece sözde “ağlama duvarı” bırakılmıştır.
Mescid-i Aksa; Bizans İmparatoru I. Justinian tarafından Süleyman Mabedi’nin kalıntıları üzerine yaptırılmıştır. Emevi halifesi I. Velid, 705-715 yılları arasında tamamen yenilenmiştir. İlk zamanlar farklı bir adı olan Mescid-i Aksa’ya bu isim Abdülmelik bin Mervan tarafından verilmiştir. Mescid-i Aksa’nın bulunduğu mabetler bölgesi ve Süleyman Mabedi, Yahudiler ile Müslümanlar arasında sürekli bir çekişmenin konusu haline geldi.
